Travma Testi (PC-PTSD-5): Ücretsiz Online Travma Sonrası Stres Taraması

PC-PTSD-5 travma testi nedir?

PC-PTSD-5, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) belirtilerini hızlıca taramak için geliştirilmiş 5 sorulu bir ölçektir. ABD Gaziler Bakanlığı’ndan Prins ve arkadaşları tarafından 2016’da yayımlanmıştır. Soruları yanıtlamadan önce, korkutucu, dehşet verici ya da sarsıcı bir olay yaşamış olmanız gerekir. Her soru için “evet” ya da “hayır” işaretlersiniz.

Bu ölçek bir tanı aracı değildir; ayrıntılı bir değerlendirmeye ihtiyaç olup olmadığını görmenize yardımcı olur.

Travma sonrası belirtiler nelerdir?

Travmatik bir olaydan sonra herkes aynı tepkiyi göstermez. PC-PTSD-5 şu belirti gruplarını sorgular:

Olayla ilgili kâbuslar ya da istenmeyen düşünceler
Olayı hatırlatan durumlardan, yerlerden ya da düşüncelerden kaçınma
Sürekli tetikte olma, kolay ürkme
Kendini uyuşmuş, çevresinden kopmuş hissetme
Suçluluk, utanç ya da öfke

Bu belirtiler bir aydan uzun sürüyor ve günlük yaşamı zorluyorsa uzman desteği önemlidir.

Sonuç nasıl yorumlanır?

Ölçeğin geliştiricileri 3 ve üzeri puanı, daha ayrıntılı bir değerlendirme gerektiren bir eşik olarak önerir. Bu sitedeki testte puan aralıkları şöyledir:

Puan	Düzey	Ne anlama gelir?
0–1	Belirti Az	Yanıtlarınızda belirgin bir zorlanma göze çarpmıyor.
2	Hafif Belirti	Yanıtlarınızda hafif düzeyde belirtiler göze çarpıyor.
3	Belirgin Belirti	Yanıtlarınız belirgin düzeyde belirtilere işaret ediyor. Bir uzmanla konuşmak faydalı olabilir.
4–5	Yoğun Belirti	Yanıtlarınız yoğun belirtilere işaret ediyor. Bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmenizi öneririz.

Düşük puan, belirtilerin az olduğunu gösterir; yüksek puan ise bir uzmanla görüşmenin faydalı olabileceğini gösterir. Bu bir tanı değildir.

Travma sonrası destek nasıl alınır?

Travma tedavi edilebilir. Travma odaklı bilişsel davranışçı terapi ve EMDR gibi yöntemler etkili bulunmuştur. Bu alanda eğitimli bir psikolog ya da psikiyatristle görüşmek, belirtilerin hafiflemesine yardımcı olur. Kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa 112’yi arayın.

Önemli: Bu test bir tanı aracı değildir; yalnızca kendinizi gözlemlemenize yardımcı olur. Sonuçlar tıbbi ya da psikolojik değerlendirmenin yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar almadan önce bir uzmana danışın. Acil bir durumda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.

Sıkça sorulan sorular

Bu test TSSB tanısı koyar mı?

Hayır. Yalnızca tarama yapar; tanı için bir uzmanın yüz yüze değerlendirmesi gerekir.

Travmatik bir olay yaşamadıysam çözebilir miyim?

Test, korkutucu ya da sarsıcı bir olay yaşamış kişiler için tasarlanmıştır. Böyle bir olay yaşamadıysanız sonuç anlamlı olmaz.

Ayrıntılı bir test var mı?

Evet. Daha ayrıntılı değerlendirme için 20 maddelik PCL-5 travma sonrası stres testini çözebilirsiniz.

Kaynak: PC-PTSD-5 · Prins A, Bovin MJ, Smolenski DJ ve ark. The Primary Care PTSD Screen for DSM-5. Journal of General Internal Medicine, 2016;31(10):1206-1211. ABD Gaziler Bakanlığı tarafından serbest kullanıma açılmıştır.