Yetişkin DEHB Testi (ASRS): Ücretsiz Online Dikkat Eksikliği Taraması

Yetişkin DEHB testi (ASRS) nedir?

ASRS v1.1, yetişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtilerini taramak için Dünya Sağlık Örgütü’nün geliştirdiği öz değerlendirme ölçeğidir. Kessler ve arkadaşları tarafından 2005’te yayımlanmıştır. Burada ölçeğin 6 maddelik Bölüm A’sı kullanılır; her madde için son altı aydaki sıklığı 0 ile 4 arasında işaretlersiniz.

Test bir tanı aracı değildir. DEHB tanısı yalnızca bir psikiyatrist tarafından ayrıntılı bir klinik değerlendirmeyle konur.

Yetişkinlerde DEHB belirtileri nelerdir?

DEHB yalnızca çocuklarda görülen bir durum değildir. Yetişkinlerde sık görülen belirtiler şunlardır:

Bir işin son ayrıntılarını tamamlamakta güçlük
Düzen gerektiren işleri düzenlemekte zorlanma
Randevu ve sorumlulukları hatırlamakta güçlük
Uzun süre oturmak gerektiğinde kıpırdanma ya da yerinde duramama
Aşırı hareketlilik ya da “motor takılmış gibi” hissetme
Başkaları konuşurken sözünü kesme, sabırsızlık

DEHB belirtilerinin çocuklukta başlamış olması ve birden fazla alanda (iş, okul, ev) sorun yaratması beklenir.

ASRS sonucu nasıl yorumlanır?

Bu sitedeki testte puan aralıkları şöyledir:

Puan	Düzey	Ne anlama gelir?
0–8	Belirti Az	Yanıtlarınızda belirgin bir zorlanma göze çarpmıyor.
9–13	Hafif Belirti	Yanıtlarınızda hafif düzeyde belirtiler göze çarpıyor.
14–18	Belirgin Belirti	Yanıtlarınız belirgin düzeyde belirtilere işaret ediyor. Bir uzmanla konuşmak faydalı olabilir.
19–24	Yoğun Belirti	Yanıtlarınız yoğun belirtilere işaret ediyor. Bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmenizi öneririz.

Kaygı, depresyon, uyku sorunları ve yoğun stres de dikkat dağınıklığına yol açabilir. Bu yüzden yüksek puan DEHB olduğunuz anlamına gelmez; yalnızca daha ayrıntılı bir değerlendirmenin faydalı olabileceğini gösterir.

Ne yapmalıyım?

Puanınız yüksekse bir psikiyatrist ya da psikologla görüşerek ayrıntılı değerlendirme yaptırabilirsiniz. DEHB tedavisinde psikoeğitim, beceri geliştirme, psikoterapi ve gerektiğinde ilaç tedavisi birlikte kullanılabilir.

Önemli: Bu test bir tanı aracı değildir; yalnızca kendinizi gözlemlemenize yardımcı olur. Sonuçlar tıbbi ya da psikolojik değerlendirmenin yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlar almadan önce bir uzmana danışın. Acil bir durumda 112 Acil Çağrı Merkezi’ni arayın.

Sıkça sorulan sorular

Bu test DEHB tanısı koyar mı?

Hayır. Yalnızca belirtilerin yoğunluğunu gösteren bir tarama ölçeğidir.

Yetişkin birinde DEHB sonradan ortaya çıkar mı?

DEHB belirtileri genellikle çocuklukta başlar. Yetişkinlikte fark edilmesi, çocuklukta belirtilerin daha az dikkat çekmiş ya da farklı yorumlanmış olmasından kaynaklanabilir.

Dikkat dağınıklığım DEHB’den başka neyden kaynaklanabilir?

Kaygı, depresyon, uykusuzluk, yoğun stres, tiroid gibi tıbbi durumlar ve bazı ilaçlar dikkat dağınıklığına yol açabilir.

Kaynak: ASRS v1.1 (Bölüm A) · Kessler RC, Adler L, Ames M ve ark. The World Health Organization Adult ADHD Self-Report Scale. Psychological Medicine, 2005;35(2):245-256. Dünya Sağlık Örgütü tarafından serbest kullanıma açılmıştır.